یبوست در کودکان؛ علت ها و راههای درمان

یبوست در کودکان؛ علت ها و راههای درمان

مدفوع و میزان دفع کودکان با یکدیگر متفاوت است. به همین دلیل، گاهی اوقات کودک هیچ مشکلی ندارد ولی والدین، به ویژه مادران نگران وجود یبوست در کودکشان می شوند. شناخت علائم و عوامل یبوست در کودکان می تواند به مادران در تشخیص و درمان آن کمک کند.

یبوست در کودکان امری بسیار شایع است و وقتی اتفاق می‌افتد که مدفوع در دستگاه گوارش به‌دلیل حرکت با سرعت کم، خشک و سفت می شود. در صورتیکه اجابت مزاج کودک، خشک و سفت باشد و به سختی انجام شود، یا بیش از سه روز از آخرین مدفوع کودک بگذرد، می توان گفت کودک دچار یبوست شده است.

در مورد شیرخواران، نوزادانی که تنها با شیر مادر تغذیه می‌شوند، به ندرت دچار یبوست می شوند، زیرا شیر مادر بهترین تعادل ممکن بین چربی و پروتئین را دارد و بنابراین مدفوع نوزاد تغذیه‌شده با شیر مادر تقریباً همیشه نرم است.

یبوست در کودکان معمولا امری موقتی و به راحتی قابل درمان است. اما گاهی ممکن است، مشکل جدی تری باشد. بنابراین بهتر است در مواقعی که یبوست بیش از دو هفته به‌طول می انجامد، با پزشک کودک مشورت کنید.

علائم یبوست در کودک:

مشاهده ی علائم و نشانه های زیر در کودک می تواند به احتمال زیاد نشان دهنده ی ابتلای او به یبوست باشد:

  • کاهش تعداد دفعات دفع مدفوع که به 3 بار یا کمتر از آن در طول هفته می رسد.
  • مدفوع سفت و خشک که به سختی و با فشار زیاد دفع می گردد.
  • احساس درد، فشار شدید و بی قراری که هنگام دفع مدفوع به وجود می آید.
  • کودک احساس درد شکمی می کند.
  • مدفوع کودک ممکن است به خون آغشته باشد.
  • کودک بی اشتها می گردد.
  • گاهی حالت تهوع و استفراغ در کودک ایجاد می شود.
  • کودک از رفتن به توالت و اجابت مزاج امتناع می کند و می ترسد.
  • ورم شکم در کودک

علت های یبوست در کودکان:

معمولا کودکی که مشکل یبوست پیدا می‌کند، دچار کم تحرکی روده می‌شود؛ درنتیجه مدفوع سفتی خواهد داشت. از علت های شایع یبوست در کودکان، ترس از توالت ( فوبیای توالت) است. اجابت مزاج سخت و دردناک کودک و بزرگ بودن مدفوع هم می‎تواند باعث دامن زدن به این مشکل شود. گاهی این امر منجر به زخم شدن مقعد می شود و درد این زخم، ترس را بیشتر می کند.

زمان از پوشک گرفتن کودک هم می‎تواند روی این مسئله تأثیر بگذارد؛ درواقع، اگر کودک را زود از پوشک بگیرید، ممکن است باعث استرس یا لجبازی و مسائل روانی دیگری در او شوید؛ بنابراین رفتار صحیح والدین هم در این موضوع بسیار اهمیت دارد. از دیگر علت های شایع این بیماری در کودکان:

  • شیر خشک: اگر کودک را با شیر خشک تغذیه می‌کنید، این امکان وجود دارد که شیر خشک باعث یبوست او شود و غیرمعمول نیست که پروتئین موجود در شیر خشک‌های مختلف علت ایجاد یبوست باشد. بد نیست اگر در مورد تغییر نوع شیر خشک از پزشک کودک سؤال کنید. اما برخلاف آنچه ممکن است شنیده باشید، مقدار آهن موجود در شیر خشک باعث ایجاد یبوست نمی‌شود.
  • تغییر در رژیم ‌غذایی ( کمبود فیبر، کمبود آب و عدم مصرف میوه و سبزیجات)
  • تغییر در برنامه‌ و سبک زندگی ( استرس، سرما و گرما، سفر و تغییرات دمایی و تأثیر آن بر دستگاه گوارش)
  • کم‌آبی بدن : اگر بدن کودک دچار کم‌آبی شود، سیستم بدنی او با جذب مایعات بیشتر، از هرچه می‌خورد یا می‌نوشد و همچنین از مدفوع موجود در روده‌های او برای دریافت آب کمک می‌گیرد. نتیجه نیز مدفوعی سفت و خشک است که دفع آن سخت خواهد بود.
  • ژنتیک، سابقه‌ فامیلی یا بیماری و شرایط پزشکی خاص (مصرف دارو و تداخل دارویی)
  • فعالیت کم: حرکت و فعالیت به جریان یافتن خون به سمت دستگاه گوارش کودک کمک می‌کند. بنابراین، اگر کودکی فعالیت کمی داشته باشد، ممکن است در حرکات روده دچار مشکل شود.

یبوست در کودکان

درمان یبوست در کودک:

  • ماساژ شکم: سه انگشت زیر ناف او در سمت چپ و پایین شکم را اندازه بگیرید و فشار ملایمی با نوک انگشتان خود وارد کنید. تا حدی فشار دهید که یک توده یا سفتی را حس کنید. فشار ملایم اما ثابت را برای حدود سه دقیقه حفظ کنید. اما ماساژ شکم و بدن برای کودک مبتلا به رفلاکس معده توصیه نمی‌شود.
  • افزایش فعالیت بدنی: حرکت، هضم را سرعت می بخشد و به تحرک بیشتر مدفوع در بدن کمک می کند. برای برطرف کردن یبوست در کودکان بهتر است فعالیت بدنی آن ها را افزایش دهید.
  • گنجاندن غذاهایی با فیبر بالا در تغذیه کودک از جمله: آلو، زردآلو، نخودفرنگی، کدوحلوایی، پرتقال، آناناس، انجیر، گلابی و سبزیجات. برای اینکه بفهمید فرزند شما در هر روز به چه مقدار فیبر نیاز دارد، سن آن ها را به اضافه 5 کنید. بنابراین، اگر فرزند شما 8 ساله باشد، به 13 گرم فیبر در روز نیاز دارد.
  • غذاهای با فیبر پایین را کاهش دهید: برنج، موز، هویج یا کدوی پخته و مقادیر زیادی از فرآورده‌های لبنی مانند شیر، پنیر، ماست می توانند موجب یبوست در کودک شوند.
  • کودک را مجبور به دستشویی رفتن نکنید: کودکتان را قبل از اینکه آمادگی‌اش را پیدا می‌کند، وادار به یادگیری توالت رفتن نکنید. وادار کردن کودک به استفاده از لگن می‌تواند او را از آن بترساند یا بیزار کند و در نهایت منجر به این شود که مدفوع خود را نگه دارد. اگر متوجه شدید فرزندتان مدفوعش را نگه می‌دارد، مقدار فیبر دریافتی اش را افزایش دهید و آموزش توالت رفتن را متوقف کنید و تا وقتی که نشانه‌های آمادگی واقعی کودک را ببینید، برای شروع دوباره ی آموزش توالت رفتن صبر کنید.
  • مایعات کافی: در طول روز مایعاتی همچون آب و آبمیوه را به اندازه ی کافی به کودک بدهید.

لازم به ذکر است که هرگز بدون مشورت با پزشک از ملین یا شیاف برای درمان یبوست در کودکان استفاده نکنید.

اولین نفری باشید که درباره این مطلب نظر می‌دهید.

گذاشتن نظر

از آخرین رویدادها مطلع شوید.